ordu-logo
Son Dakika
24 Ocak 2017 Salı

Ustalık körüğü kırmakta…

09 Mayıs 2015 Cumartesi, 10:35

Türkiye’nin son körüklü çizme ustalarından Ordulu Türkay Yavaş “Yılın Ahi”si seçildi.

‘Körüklü çizme’ Cumhuriyet döneminde Efe kültürü ile özdeşleşmiş bir olgu. ‘Körüklü çizme’ Kurtuluş Savaşı’ndaki kahramanlıkları ile bilinen Yörük Ali Efe, Gökçen Efe, Demirci Mehmet Efe ve kızanları ile meşhur olmuş. Şimdi ise daha çok Aşiret ağaları giyiyor körüklü çizmeyi. Bir de halk oyunu oynayanlar ile deveciler…
53 yaşında olan ve 40 yıldır ‘körüklü çizme’ yapan Türkay Yavaş, körüklü çizme ustalarının Türkiye’deki son ustalarından. “Nerede o eski işler” diyor Türkay usta. Eskiden çizme yetiştirmekte zorlandığını, şimdi ise ayda ancak 1-2 çift efe çizmesi, 2-3 çift de deveci çizmesi yaptığını söylüyor.

10 ayakkabıya bedel

Bir çift körüklü çizmeyi 350 ile 400 liraya yapıyor ama oldukça dayanıklı. Pahalı da sayılmaz çünkü bir çizmeden 5 ayakkabı çıkıyor. Güzel kullanılırsa ortalama 25 yıl da ömrü var bir çizmenin.
Çizmeyi dikmek ve körüklerinin kırılması ayrı bir hüner istiyor. Özellikle körüklerinin kırılması ve ütülenmesi çok zor. Dikilen çizmelerin kalıplandıktan sonra ütülenerek körükleri kırılıyor. İşin püf noktası da burada. Bütün ustalık bu körüğü kırmakta…

2008 yılından bu yana kutlanan ve bu yıl 7.si kutlanacak olan ahilik haftasında yılın ahisi ödülünü alacak olan Türkay Yavaş, ahilik ve mesleği ile ilgili gazetemize özel açıklamalarda bulundu.
“Yılın ahisi olmak, buna layık görülmek beni mutlu etti” diyen Türkay Yavaş’la çayımızı yudumlarken koyu bir sohbete tutuştuk ve önce yılın Ahisi olmanın nasıl bir duygu olduğunu, neler hissettiğini sordum.
T. Yavaş: “Ahi olmak güzel bir duygu. Her esnafın bir ahi olmasını isterim. Ahilik kardeşlik, bağdaşmak anlamına geliyor. Osmanlı döneminden kalma bir ve geçmişte çok yaygın olan bir dayanışma öğreğidir. Ancak bugün ahiliğin ne olduğunu bilmeyen çok arkadaşımız var. Gerçek esnaflık birbirini düşünmekle olur. Bana yılın ahiliğini layık gören Vali, Belediye Başkanı ve Oda Başkanlarıma çok teşekkür ederim.”

40 yıldır çizme yapıyor
– Mesleğe ne zaman ve nasıl başladınız?
T. Yavaş: “Mesleğe 1975’de ilkokulu bitirdikten sonra çırak olarak başladım. İstanbul’a gurbete yolum düştü, burada çalıştım ve 1985 yılında memlekete döndüm Orta Cami karşısında 3 metrekare küçücük bir yerde kendi işyerimi açtım. Emekliyim, 7 yıl oldu. 2 çocuk babasıyım. 53 yaşındayım bu mesleği birine devir edene kadar sürdüreceğim.”

– Körüklü çizme merakı nereden geliyor?
T. Yavaş: “Bana ahiliği körüklü çizme getirdi. Karadeniz Bölgesinde çizmeci yok. Neden olmasın diye düşündüm ve Ege’de bu işin kursunu aldım. Bir ustanın yanında çizme yapımını öğrendim ve geliştirdim. Bu çizmeyi yapabilmek için çok uğraştım. Merakım vardı. Körüklü çizmeyi yapmak için mesleğe aşık olmak, mesleği sevmek lazım. Nedeni ise körüklü çizmenin kolay yapılmayışıdır.”

25 yıl dayanıklı
– Maliyeti nedir, kaça satıyorsunuz?
T. Yavaş: “350-400 liraya satıyoruz. Bu çizmelerden 4-5 çift ayakkabı çıkar. 50 cm boy, 38 cm en geliyor. Altı ve topuğu kösele, ağaç çivi kullanıyorum. Güzel kullanan biri bu çizmeyi 25 sene kullanır. Çizme bir kostüm. Aslında daha pahallı olması gerekir. Bugün iyi bir ayakkabı 250-300 lira. Bu çizmeden 5 ayakkabı çıkıyor.”

Aşiret ağaları meraklı
– Kimlere çizme yaptınız?
T. Yavaş: “Ege’de devecilere ve Doğu’da aşiret ağalarına yapıyorum. İş adamlarına yapıyorum. Şenlikler için yaptırıyorlar. İnternetten bana ulaşıyorlar. Bende yapıp kendilerine ulaştırıyorum. İlçe Belediye Başkanlarımız ve eski Belde Belediye başkanlarımıza yaptım. Bazen arayıp numara soran var ama ben sipariş üzerine çalışıyorum.”

Hediyelik de var…
– Küçük çizmeler var onlar ne için?
T. Yavaş: Körüklü çizmenin küçüklerini yaptım. Bunu masa üstü süsü ve daha çok kalemlik olarak kullanıyorlar. Hediyelik çizme diyebiliriz. Sadece körüklü çizme yapmıyorum. Aceska ve normal çizmeler, bunun yanı sıra ayakkabı tamiri de yapıyorum.

– Esnaflara önerileriniz var mı?
T. Yavaş: “Dürüst bir esnaf olmak önemli, ben siftah yaptım, diğer arkadaşım siftah yapsın diyebilmek çök önemli. Gerçek esnaflık birbirini düşünmektir. Mesleğimizde çırak yetişmiyor. En genç arkadaşımız 35 yaşında. Çırak yok yani gelecekte bu mesleği yapan giderek azalır. Esnaf ve sanatkarlara destek olunmalı. Esnaflarda birbirini korumalı.”

Adnan Alparslan/Röportaj

KÖRÜKLÜ ÇİZME

KÖRÜKLÜ ÇİZME

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Web Tasarım
ankara escort porno izle porno turk porno eskisehir escort bodrum escort bursa escort bursa escort Samsun Escort Bursa Escort mersinliescortt izmir escort istanbul escort izmir escort ankara escort Samsun Escort konya escort oyuncak hikayesi 4 izle Fethiye Escort porno izle fatsa haberleri eskişehir web tasarım escort ataşehir kuşadası escort